onderzoek kinderkanker microscoop

Het DNA van neuroblastoom tumoren

Het in kaart brengen van het volledige DNA van 87 neuroblastoom tumoren

Introductie 
Een neuroblastoom is een tumor van het onwillekeurige zenuwstelsel. Dit zenuwstelsel kunnen we niet zelf activeren en stimuleren en zorgt onder anderen voor de spijsvertering en het regelen van de bloeddruk. Een neuroblastoom kan overal in het lichaam ontstaan, maar begint meestal in de bijnieren die onderdeel uitmaken van het onwillekeurige zenuwstelsel. De oorzaak van een neuroblastoom is een verandering in het erfelijk materiaal, het DNA.

Het menselijk lichaam is opgebouwd uit miljoenen cellen en elke cel heeft een celkern waarin het DNA gelegen is. Een klein stukje van dit DNA vormt de code voor een bepaald gen, waarvan we er in totaal meer dan 20.000 hebben. Elk gen codeert voor één specifiek eiwit. Eiwitten zijn noodzakelijk voor de structuur en het functioneren van weefsels en organen in het lichaam. Veranderingen in het DNA kunnen zorgen voor veranderingen in eiwitten die bijvoorbeeld een belangrijke rol spelen bij de celdeling. Een cel kan hierdoor verder blijven delen en vormt uiteindelijk een tumor. 

Het is grotendeels nog onbekend welke genen er veranderd zijn in het onwillekeurige zenuwstelsel en daardoor een neuroblastoom veroorzaken. Tot een aantal jaar geleden was het namelijk niet mogelijk om alle veranderingen in het DNA te onderzoeken. Er is in de afgelopen jaren ontzettend veel technische vooruitgang geboekt, waardoor het nu mogelijk is om de volledige DNA code in kaart te brengen. Deze ontwikkelingen betekenen een revolutie voor het onderzoek. Het brengt ons een stap dichterbij een gepersonaliseerde behandeling.

In de toekomst moet het mogelijk worden om aan de hand van het DNA van een patiënt de meest geschikte behandeling te kiezen. 

In dit project zal de volledige DNA code ontcijferd worden van 87 neuroblastoom tumoren. Daarmee zullen alle veranderingen in het DNA van de neuroblastoomcellen in kaart worden gebracht. Zo hopen we de genen en eiwitten vast te kunnen stellen die een rol spelen bij het ontstaan van neuroblastoom tumoren. Dit kan misschien helpen bij het ontwikkelen van nieuwe therapieën.

Conclusie
In dit project is de DNA volgorde van 87 neuroblastoom tumoren vastgesteld en deze is vergeleken met de normale DNA volgorde van de patiënten. Hierdoor konden voor het eerst alle veranderingen in een neuroblastoom tumorcel in kaart worden gebracht. Een aantal van de gevonden veranderingen in het DNA geven een nieuwe verklaring voor het ontstaan van neuroblastoom tumoren. Er bleken veel eiwitten verstoord te zijn die een rol spelen bij het ontstaan van zenuwbanen. Dat zijn uitlopers van zenuwcellen die alleen ontstaan als cellen niet meer delen.

Neuroblastoomcellen kunnen deze uitlopers niet meer goed maken en blijven daarom eindeloos doordelen en vormen zo een tumor. In een vervolgonderzoek worden nu nieuwe medicijnen getest die het uitgroeien van zenuwbanen juist stimuleren, en zo de tumorcel laten stoppen met delen. Ook veranderingen in andere soorten eiwitten werden aangetroffen en worden nu onderzocht op hun rol in het ontstaan van neuroblastoom tumoren.

Tenslotte is duidelijk geworden dat sommige neuroblastoomtumoren honderden vlak bij elkaar liggende breuken in hun DNA hadden. De stukken DNA waren weer aan elkaar geplakt in de tumorcel, maar in een foute volgorde. Zo waren door 1 gebeurtenis honderden stukken DNA beschadigd en werden tientallen eiwitten veranderd. Ook deze bevinding biedt zicht op diagnostische en therapeutische toepassingen. De resultaten van deze studie zijn gepubliceerd in de vooraanstaande tijdschriften Nature (Molenaar et al., 2012) en Cell (Rausch et al., 2012). Met dit onderzoek is er een nieuwe weg ingeslagen voor het onderzoek naar neuroblastoom. De resultaten van dit onderzoek zijn een uiterst belangrijke stap op weg naar een betere behandeling van neuroblastoom tumoren.

Onderzoeksnummer: 97 
Centrum: Emma Kinderziekenhuis - AMC Amsterdam
Startjaar: 2011
Looptijd: 1 jaar
Totale kosten: € 1.179.318
Bijdrage KiKa: € 589.659

Steun KiKa

Elke week krijgen 10 kinderen kanker.
25% redt het niet.

Doneer

Meer over dit onderwerp
onderzoek kinderkanker microscoop

Verschil tussen goedaardige en kwaadaardige neuroblastoom tumoren

In dit project is ontdekt dat elk neuroblastoom tumor twee soorten tumorcellen bevat.

Lees verder
Laboratorium onderzoek kanker

Nieuwe behandeling op basis van stamceltransplantatie

Protocol ontwikkeld voor gebruik van natural killer cellen

Lees verder
onderzoek kinderkanker microscoop

Biologische processen bij neuroblastoom tumorgroei

Het doel is om de patronen van tumorgroei en uitzaaiingen te vinden.

Lees verder
Onderzoek medicijnen kinderkanker

Verbeteren behandeling neuroblastoom patiënten

Als de behandeling veilig is en effect heeft kan dat de genezingskans verbeteren.

Lees verder

Steun KiKa

De strijd tegen kinderkanker winnen we alleen als we het samen doen. Word donateur of steun ons éénmalig.

Doneren