Radiotherapie

Besluitvorming over radiotherapie

3D-dosis reconstructie voor kinderen die in het verleden met radiotherapie behandeld zijn. Naar een verbeterde besluitvorming over radiotherapie voor kinderen met kanker.

Introductie

Een groot percentage (75%) van de overlevenden van kinderkanker wordt een keer geconfronteerd met één of meerdere behandeling gerelateerde ongewenste effecten. Veel kinderen met kanker worden behandeld met radiotherapie. Het optimale bestralingsplan zorgt voor een voldoende hoge bestralingsdosis om kankercellen te vernietigen en zorgt tegelijkertijd voor een zo laag mogelijke bestralingsdosis aan gezond weefsel rondom de tumor. Om optimale bestralingsplannen te ontwikkelen en een keuze te maken tussen verschillende bestralingstherapieën is het van cruciaal belang om inzicht te hebben in de bestraling gerelateerde langetermijneffecten.

Tegenwoordig wordt het bestralingsplan gebaseerd op 3 dimensionale (3D) informatie, verkregen met 3D computer-tomografie (CT), 20 jaar geleden werd dit echter nog gedaan met 2D-beeldinformatie (röntgenfoto’s). Om nu de lange termijn effecten (>20 jaar) van bestraling te kunnen bepalen, kan er dus alleen gebruik gemaakt worden van 2D informatie. Om de ongewenste effecten voor de nu behandelde patiënten te kunnen voorspellen, is het echter wel gewenst de 3D informatie te kunnen relateren aan mogelijke ongewenste effecten. In dit project zal er daarom een innovatieve strategie worden ontwikkeld om de 3D-dosisverdeling van de in het verleden behandelde patiënten te reconstrueren, zodat deze vervolgens gerelateerd kan worden aan het vóórkomen van ongewenste effecten. Hiertoe zullen state-of-the-art methodes ingezet worden om een patiënt die in het verleden behandeld is te matchen met een patiënt waarvoor wel een 3D-CT scan beschikbaar is. De 3D-dosis zal gereconstrueerd worden nadat de CT scan van de gematchte patiënt gecorrigeerd is voor kleine anatomische variaties.

Dit project zal de huidige kenniskloof op het gebied van de bestralings-gerelateerde langetermijneffecten dichten. Daarmee zal dit onderzoek leiden tot verbeterde beslissingsondersteuning bij behandeling van kinderkanker en bij lange-termijn follow-up van vroegere patiënten en daarmee een aanzienlijke verbetering mogelijk maken in de kwaliteit van leven van kinderkanker overlevenden.

Stand van zaken

Het project is nu een jaar onderweg en eerste stappen zijn gezet. Er is een eerste studie uitgevoerd met 30 recent behandelde kinderen waarvoor een 3D-CT scan beschikbaar was, om te kijken wat de beste criteria zijn om vergelijkbare kinderen te vinden. De anatomische variaties binnen een groep kinderen van hetzelfde geslacht en dezelfde leeftijd bleken te zorgen voor enkele grote afwijkingen in de gereconstrueerde 3D-dosisverdeling. Op basis van deze studie is duidelijk geworden dat geslacht en leeftijd geen goede karakteristieken zijn om als basis te gebruiken voor het vinden van een anatomisch vergelijkbaar kind.

Daarnaast is een relatief simpele eerste aanpak ontwikkeld en getest voor het matchen van een in het verleden behandeld kind met een kind waarvoor een 3D-CT scan beschikbaar is. Hiervoor is in een groep van 37 kinderen eerst voor elk kind bepaald welk van de andere 36 kinderen de beste match is op basis van 3D-CT scan. Vervolgens is er gekeken welke match gevonden werd met behulp van een wiskundige methode die gebruik maakte van karakteristieken, die ook voor in het verleden behandelde kinderen te achterhalen zijn (zoals geslacht, leeftijd, lengte, gewicht, buikomvang). De gebruikte methode was in staat om per kind 1 van de top 4 matchende kinderen uit de database te identificeren. Verder is uit deze studie gebleken dat buikomvang en gewicht op dit moment de twee belangrijkste karakteristieken zijn voor het selecteren van een matchend kind uit de database. 

Er zal nu onderzoek gedaan worden naar verbeteringen van de aanpak door meer geavanceerde methoden in te zetten alsook door meer karakteristieken toe te voegen en de database met kinderen uit te breiden.

Onderzoeksnummer: 187
Centrum: Emma Kinderziekenhuis - AMC Amsterdam
Startjaar: 2015
Looptijd: 4 jaar
Totale kosten/bijdrage KiKa: € 484.720

Steun KiKa

Elke week krijgen 10 kinderen kanker.
25% redt het niet.

Doneer

Meer over dit onderwerp
Uitgezaaide kinderkanker

Behandeling uitgezaaide kinderkanker

Modernste technieken voor het in beeld brengen en bestralen van uitgezaaide kanker

Lees verder
Psychosociale late effecten

Psychosociale late effecten

Psychosociaal functioneren van volwassen survivors van kinderkanker

Lees verder
lab onderzoek kinderkanker

Erfelijke kinderkanker identificeren

Wat is de beste methode om kinderen met een erfelijke vorm van kinderkanker te identificeren?

Lees verder
Erfelijke oorzaak

Erfelijke oorzaak kinderkanker

Herkennen van alle kinderen met een erfelijke vorm van kinderkanker

Lees verder

Steun KiKa

De strijd tegen kinderkanker winnen we alleen als we het samen doen. Word donateur of steun ons éénmalig.

Doneren