Promoties op onderzoek naar kinderkanker

In september promoveren twee jonge onderzoekers aan de Erasmus Universiteit Rotterdam op onderzoek naar kinderkanker.

Op 5 september verdedigt Dominique Stumpel haar proefschrift. Hierin staat haar onderzoek naar het DNA van zuigelingen met MLL-herschikte acute lymfatische leukemie beschreven. In 2011 won Dominique Stumpel de Tom Voûte Young Investigator Award voor haar onderzoek naar kinderkanker.

Op 19 september promoveert Marjolein van Waas. In haar proefschrift beschrijft ze onderzoek naar late effecten, in het bijzonder metabool syndroom, in overlevenden van verschillende typen kinderkanker. KiKa project 30 maakt onderdeel uit van het proefschrift.

Dominique Stumpel – Epigenetics in MLL-rearranged Infant Acute Lymphoblastic Leukemia
Ons DNA vormt de code voor ongeveer 30.000 genen. Elk gen heeft een unieke functie. In zuigelingen met acute lymfatische leukemie (ALL) is het MLL gen aangetast, waardoor het een deel van zijn functie verliest. Een complex regulatiesysteem, de epigenetica, zorgt ervoor dat een gen al dan niet geactiveerd kan worden. Bij kanker is dit regulatiesysteem vaak verstoord. Het doel van dit onderzoek was dan ook het karakteriseren van specifieke afwijkingen in het regulatiesysteem van gen activatie in zuigelingen met MLL-herschikte ALL. Ook is er onderzocht of bepaalde medicijnen die ingrijpen op dit regulatiesysteem leukemiecellen kunnen doden. Het epigenetische regulatiesysteem blijkt sterk ontregeld in zuigelingen met ALL. Het is dan ook niet verwonderlijk dat juist de medicijnen die ingrijpen op dit regulatiesysteem in staat zijn leukemiecellen zeer effectief te doden. De onderzoeksresultaten in dit proefschrift laten zien dat zuigelingen met MLL-herschikte ALL wellichte gebaat kunnen zijn bij behandeling met epigenetische medicijnen.
 

Marjolein van Waas – Metabolic Syndrome in Childhood Cancer Survivors
Metabool syndroom bestaat uit een combinatie van factoren (hoge bloeddruk, overgewicht, verstoord vetspectrum en het hebben van een verstoord glucose metabolisme) die zorgen voor een verhoogd risico op hart- vaatziekten. Het is goed mogelijk dat bepaalde onderdelen van de behandeling op kinderleeftijd tot één of meerdere factoren van het metabool syndroom zouden kunnen leiden.
In het proefschrift staat onder andere een onderzoek naar metabool syndroom in 500 volwassen overlevenden van kinderkanker beschreven. Dit zijn overlevenden van onder andere acute lymfatische leukemie (ALL) en non-Hodgkin lymfoom (NHL). Hieruit bleek dat 13% van de overlevenden het metabool syndroom heeft, wat vergelijkbaar is met het percentage in de normale bevolking in Nederland (14%). Opvallend is dat met name overlevenden van ALL die behandeld zijn met bestraling op het hoofd vaker overgewicht en een hoge bloeddruk hebben in vergelijking met ALL overlevenden die niet behandeld zijn met bestraling op het hoofd. Zij hebben daardoor een verhoogd risico hebben op het metabool syndroom in vergelijking met niet-bestraalde overlevenden (23% vs. 7%). Bij overlevenden van NHL is er gekeken naar de botdichtheid, lichaamssamenstelling en lichaamslengte. Hieruit is gebleken dat overlevenden van NHL, met name mannelijke overlevenden en overlevenden van een bepaald subtype, kleiner zijn dan gezonde controles (volwassenen die geen NHL hebben gehad). Tevens is gevonden dat overlevenden van NHL geen verhoogd risico hebben op het ontwikkelen van overgewicht of een verminderde botdichtheid.